Ratusz w Turku to późnoklasycystyczny budynek z 1872 roku, który króluje nad rynkiem tego niewielkiego miasta w Wielkopolsce. Od 1978 mieści się w nim Muzeum Miasta Turku im. Józefa Mehoffera – jedyna w Polsce placówka poświęcona pracy tego wybitnego artysty w konkretnym miejscu. Po gruntownej przebudowie zakończonej w 2012 roku ratusz zyskał nowoczesne wnętrza z przeszklonym krużgankiem i dziedzińcem, zachowując jednocześnie XIX-wieczny urok na zewnątrz.

Historia ratusza i jego mehofferowskie połączenie

Ratusz powstał w latach 1867-1879 jako pierwszy tego typu budynek w historii Turku. Wcześniej miasto po prostu nie miało swojego ratusza. Projektantem był prawdopodobnie Jan Janiszewski, który stworzył solidny, piętrowy gmach z charakterystyczną wieżą zegarową.

Na tej wieży zamontowano unikalny mechanizm zegarowy, który działa nieprzerwanie do dziś – to naprawdę rzadkość. W okresie międzywojennym w budynku mieścił się nie tylko urząd miejski, ale też posterunek Policji Państwowej. Po wojnie przez lata funkcjonowała tu Miejska Rada Narodowa i Urząd Stanu Cywilnego.

Przełomowy moment nastąpił w 1978 roku, kiedy w ratuszu utworzono muzeum. Wybór patrona nie był przypadkowy – Józef Mehoffer, jeden z najwybitniejszych polskich artystów secesji, w latach 1890-1891 pracował w Turku nad polichromią i witrażami dla miejscowego kościoła Najświętszego Serca Pana Jezusa. To właśnie ta mehofferowska spuścizna stała się głównym tematem muzeum.

Przebudowa która zmieniła wszystko

W 2008 roku Turek otrzymał dofinansowanie na ambitny projekt promujący miasto Mehoffera. Całość kosztowała blisko 11,5 miliona złotych, z czego sama przebudowa ratusza pochłonęła ponad 6,3 miliona. Prace trwały od 2010 do 2012 roku i były naprawdę radykalne.

Ze starego budynku zachowano tylko ściany zewnętrzne, stropy, dach i schody. Wnętrza zostały całkowicie przebudowane. Do przyległego obiektu dobudowano dwukondygnacyjny, przeszklony krużganek – przestrzeń wykorzystywaną na wystawy czasowe. Na podwórzu powstał dziedziniec z możliwością organizowania koncertów i pokazów filmowych. Zamontowano specjalne bloczki, które mogą służyć jako zewnętrzny ekran kinowy.

Dzięki przebudowie powierzchnia muzeum zwiększyła się pięciokrotnie. Powstały pracownie tkackie, ceramiczne, witrażu oraz sale do prowadzenia lekcji muzealnych.

Co zobaczysz w muzeum

Główną atrakcją są oczywiście prace Józefa Mehoffera. Ekspozycja prezentuje wszystkie kartony z projektami polichromii i witraży do turkowskiego kościoła, które są w posiadaniu muzeum i gminy. To unikalna szansa, żeby zobaczyć warsztat twórczy artysty – od szkicu po finalne rozwiązania.

Oprócz mehofferowskiej kolekcji muzeum pokazuje historię Turku i regionu. Nie jest to wielka placówka na miarę stołecznych instytucji, ale ma swój klimat. Ekspozycje są prowadzone w sposób przystępny, bez przesadnego akademizmu.

Warto zwrócić uwagę na same wnętrza po remoncie – połączenie XIX-wiecznej architektury z nowoczesnymi rozwiązaniami zostało wykonane naprawdę starannie. Przestronne sale, szklany krużganek i galeria tworzą przyjemną przestrzeń do zwiedzania.

Architektura i detale

Z zewnątrz ratusz prezentuje się klasycznie. Prostokątny, piętrowy budynek murowany z otynkowanymi ścianami elewacji frontowej. Nad głównym wejściem, znajdującym się w osi środkowej fasady, umieszczono balkon. Elewacje są starannie opracowane i zdobione gzymsami – ratusz wyróżnia się na tle pozostałej zabudowy starówki.

Największą uwagę przyciąga czworoboczna wieża zegarowa. Zegar pochodzi z firmy Weiss z Głogowa i jest zegarkiem kwadransowym – wybija co piętnaście minut. Mechanizm działa nieprzerwanie od XIX wieku, co robi wrażenie biorąc pod uwagę wszystkie zawieruchy historyczne, jakie przeszedł przez ten czas.

Na ścianie fasady znajduje się tablica poświęcona mieszkańcom miasta i powiatu poległym w walkach za ojczyznę w latach 1914-1920. To ważny element pamięci lokalnej społeczności.

Dla kogo to miejsce

Muzeum w ratuszu sprawdzi się dla kilku grup odwiedzających. Miłośnicy sztuki secesyjnej i twórczości Mehoffera znajdą tu unikalne materiały niedostępne gdzie indziej. Osoby zainteresowane historią lokalną poznają dzieje Turku i okolic. Rodziny z dziećmi mogą skorzystać z warsztatów w pracowniach – to dobra opcja, żeby młodsze pokolenie miało kontakt z rzemiosłem artystycznym.

Nie jest to atrakcja na całodzienną wycieczkę – raczej godzina, może dwie spokojnego zwiedzania. Można połączyć wizytę w ratuszu z wizytą w kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa, gdzie zachowały się oryginalne prace Mehoffera. Wtedy całość nabiera sensu i tworzy spójną opowieść.

Informacje praktyczne – godziny, ceny, dojazd

Muzeum Miasta Turku mieści się przy placu Wojska Polskiego (rynku), przy północnej pierzei. To centrum miasta, więc nie sposób tego miejsca nie znaleźć. W tym samym budynku działa punkt informacji turystycznej – funkcjonuje od 26 maja 2012 roku.

Jeśli chodzi o dojazd, Turek leży przy drodze krajowej nr 72 łączącej Konin z Wieluniem. Z Poznania to około 100 kilometrów, z Łodzi podobna odległość. Można dojechać samochodem lub autobusem – miasto ma dobre połączenia komunikacyjne z większymi ośrodkami regionu.

Parking znajdziesz w okolicy rynku, choć w centrum może być ciasno w godzinach szczytu. Ratusz znajduje się w strefie spacerowej, więc po zostawieniu auta trzeba liczyć się z kilkuminutowym spacerem.

Co do godzin otwarcia i cen biletów – najlepiej sprawdzić aktualne informacje bezpośrednio w punkcie informacji turystycznej lub na stronie muzeum, ponieważ mogą się one zmieniać w zależności od sezonu i organizowanych wydarzeń. Muzea miejskie zazwyczaj stosują przystępne cenniki, często z ulgami dla dzieci, młodzieży i seniorów.

W dziedzińcu ratusza odbywają się koncerty i pokazy filmowe – warto sprawdzić kalendarz wydarzeń przed wizytą, może akurat trafisz na coś ciekawego.

Jeśli planujesz dłuższy pobyt w Turku, warto wiedzieć, że miasto ma kilka innych ciekawych punktów. Wspomniany już kościół z pracami Mehoffera, zabytkowa zabudowa rynku, czy pobliskie atrakcje regionu. Turek nie jest typowym turystycznym celem, ale właśnie to sprawia, że wizyta ma autentyczny charakter – bez tłumów i turystycznej komercji.