Park Zamkowy w Uniejowie
Park Zamkowy w Uniejowie to ponad 34-hektarowy teren zieleni rozciągający się wokół średniowiecznego Zamku Arcybiskupów Gnieźnieńskich, tuż nad brzegiem Warty. Założony w drugiej połowie XIX wieku w stylu angielskiego ogrodu krajobrazowego, dziś stanowi jedną z najbogatszych kolekcji dendrologicznych w regionie – rośnie tu około 80 gatunków drzew i krzewów, w tym prawdziwe pomniki przyrody. To miejsce, gdzie historia splata się z przyrodą, a spacerowe alejki prowadzą przez tereny o wyjątkowych walorach zarówno kulturowych, jak i ekologicznych.
- ponad 80 gatunków drzew
- malownicze alejki z widokami
- pomniki przyrody sprzed 150 lat
- edukacyjne tablice wkomponowane w krajobraz
- romantyczna atmosfera z legendami o Białej Damie
Historia parku – od Tollów do współczesności
Park powstał w latach 1860-1870 z inicjatywy Aleksandra Tolla, ówczesnego właściciela zamku. Toll zdecydował się na modny wówczas styl angielski, który odchodził od sztywnych, geometrycznych założeń francuskich ogrodów na rzecz naturalnych, swobodnych kompozycji nawiązujących do krajobrazów. Efekt? Wijące się ścieżki, malownicze zagajniki i starannie dobrane gatunki drzew, które miały tworzyć wrażenie dzikiej, choć uporządkowanej natury.
Przez ponad 150 lat park przechodził różne koleje losu. W 2006 roku rozpoczęto pierwszy etap rewaloryzacji całego zespołu zamkowo-parkowego. W 2013 roku zamontowano mobilny system ochrony przeciwpowodziowej – konieczność w przypadku terenu położonego bezpośrednio nad Wartą. Najbardziej kompleksowa renowacja miała miejsce w latach 2020-2021, kiedy to posadzono 60 nowych drzew, odnowiono alejki, dodano pergole i stojaki rowerowe.
Część drzewostanu w parku pamięta czasy jego założyciela – niektóre okazy mają ponad 150 lat. Wśród nich znajdują się pomniki przyrody: potężny kasztanowiec zwyczajny, dąb szypułkowy i buk zwyczajny.
Co zobaczyć spacerując po parku
Park rozciąga się na lewym brzegu Warty i łączy funkcje reprezentacyjne z przyrodniczymi. Główne alejki prowadzą od strony zamku w głąb terenu, gdzie otwierają się widoki na starorzecze rzeki. Po drodze mijamy punkty widokowe z ławkami – idealne miejsca na chwilę odpoczynku i podziwiania okolicy.
Drzewostan to prawdziwa atrakcja dla miłośników przyrody. Obok rodzimych gatunków jak dęby, buki czy lipy, rosną tu egzotyczne okazy sprowadzone jeszcze w XIX wieku. W niższych partiach można natknąć się na cenne rośliny chronione – goździk kropkowany, grążel żółty, konwalię majową czy zawilec gajowy. Wiosną i latem park eksploduje kolorami, jesienią zachwyca paletą barw od złota po głęboką czerwień.
Wzdłuż ścieżek ustawiono tablice edukacyjne, które przybliżają historię i przyrodę tego miejsca. Nie są nachalne – dyskretnie wkomponowane w krajobraz, dostarczają informacji tym, którzy chcą wiedzieć więcej. Odnowione alejki są wygodne zarówno dla spacerowiczów, jak i rowerzystów. Drewniane pergole i trejaże dodają miejscu romantycznego charakteru.
Biała Dama i inne tajemnice parku
Spacerując alejkami, można natknąć się na tajemniczą postać Białej Damy – rzeźbę, wokół której narosło wiele lokalnych legend. Według jednej z nich duch białej kobiety miał nawiedzać okolice zamku, strzegąc ukrytych skarbów arcybiskupów. Dziś rzeźba stanowi jeden z charakterystycznych punktów parku, chętnie fotografowany przez odwiedzających.
Park jest domem dla licznej populacji wiewiórek, które nie boją się ludzi. Podczas spaceru łatwo je spotkać – zwłaszcza rano i wieczorem, gdy są najbardziej aktywne.
Fauna parku to nie tylko wiewiórki. Teren stanowi azyl dla wielu gatunków ptaków – od powszechnych sikorek i dzięciołów po rzadsze okazy. Bliskość Warty i starorzecza sprawia, że można tu zaobserwować także ptactwo wodne. Dla ornitologów-amatorów to całkiem ciekawe miejsce, zwłaszcza podczas migracji wiosennych i jesiennych.
Park zamkowy a termy – idealne połączenie
Uniejów kojarzy się przede wszystkim z termami – gorącymi źródłami, które przyciągają turystów przez cały rok. Park Zamkowy znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie kompleksu termalnego, co tworzy unikalną możliwość połączenia relaksu w ciepłej wodzie z aktywnym wypoczynkiem na świeżym powietrzu.
Wielu kuracjuszy i gości term wybiera poranny lub wieczorny spacer po parku jako uzupełnienie pobytu. Szczególnie jesienią i zimą, gdy z basenów unosi się para, a alejki pokrywa szron lub pierwszy śnieg, kontrast między ciepłem wody a chłodem powietrza nabiera szczególnego charakteru. Park oferuje też ciszę i spokój – coś, czego może brakować w zatłoczonym aquaparku.
Ścieżka dydaktyczna „Zieleń” – dla chętnych na dłuższy spacer
Bezpośrednio przy parku zamkowym przebiega ścieżka edukacyjna „Zieleń”, która wiedzie przez uroczysko nad Wartą. Powstała już w 2004 roku, a w 2018 przeszła modernizację dzięki współpracy Nadleśnictwa Turek z Gminą Uniejów. To ciekawa opcja dla tych, którzy chcą przedłużyć spacer i poznać lokalną przyrodę.
Ścieżka prowadzi przez tereny o dużej różnorodności biologicznej – łąki, zadrzewienia, fragmenty lasu łęgowego. Przystanki edukacyjne informują o lokalnej florze i faunie, procesach zachodzących w ekosystemach nadrzecznych oraz historii gospodarowania tym terenem. Całość trasy można pokonać w godzinę, choć warto zarezerwować więcej czasu na spokojne obserwacje.
Dla kogo jest park zamkowy w Uniejowie
To miejsce uniwersalne – sprawdzi się niemal dla każdego. Rodziny z dziećmi docenią bezpieczne alejki, przestrzeń do biegania i wspomniane wiewiórki, które są żywą atrakcją dla najmłodszych. Seniorzy i osoby z ograniczoną mobilnością znajdą tu wygodne ścieżki i liczne ławki do odpoczynku. Miłośnicy przyrody mają do dyspozycji bogaty drzewostan i możliwość obserwacji ptaków.
Park odwiedza się także dla samego spaceru – bez konkretnego celu, po prostu dla przyjemności przebywania w zieleni. Jesienią, gdy liście zmieniają barwy, miejsce to wygląda naprawdę zjawiskowo. Wiosną z kolei budzi się do życia wraz z pierwszymi kwiatami i powracającymi ptakami. Każda pora roku ma tu swój urok.
Fani historii połączą wizytę w parku ze zwiedzaniem zamku – średniowiecznej siedziby arcybiskupów gnieźnieńskich, która stanowi dominantę całego założenia. Fotografowie znajdą tu niezliczone kadry – od detali architektonicznych zamku po przyrodnicze makro.
Informacje praktyczne – godziny, ceny, dojazd
Wstęp do parku jest bezpłatny i dostępny codziennie bez ograniczeń godzinowych. To ogólnodostępny teren publiczny, więc można go odwiedzać o dowolnej porze – od świtu do zmroku. Wieczorne oświetlenie alejek i podświetlenie koron wybranych drzew (zsynchronizowane z iluminacją zamku) sprawia, że wieczorne spacery mają swój szczególny klimat.
Park znajduje się przy ulicy Zamkowej 2 w Uniejowie. Dojazd samochodem jest prosty – Uniejów leży przy drodze wojewódzkiej 72, która łączy Turek z Łęczycą. Z Łodzi to około 60 km (godzina jazdy), z Poznania około 130 km (1,5 godziny). Parking znajduje się w pobliżu zamku i term – w sezonie letnim i weekendy może być zatłoczony, warto przyjechać wcześniej rano.
Ile czasu przeznaczyć? Spokojny spacer główną trasą to około 30-45 minut. Jeśli chcecie dokładniej poznać drzewostan, poczytać tablice edukacyjne i odpocząć na ławkach, zarezerwujcie godzinę do półtorej. Połączenie wizyty w parku ze ścieżką „Zieleń” to już dobra 2-godzinna wycieczka.
W pobliżu parku działa Uzdrowisko Uniejów – kompleks hotelowo-termalny z basenami, saunami i zabiegami. Warto połączyć spacer z kąpielą w gorących źródłach, zwłaszcza w chłodniejsze dni.
Kontakt: tel. 733 432 766 (informacja turystyczna). W okolicy znajdziecie także restauracje, kawiarnie i punkty gastronomiczne – zarówno przy termach, jak i w centrum Uniejowa, które jest odległe o kilka minut spaceru.
Park jest dostępny dla osób poruszających się na wózkach – alejki są utwardzone i w większości pozbawione progów. Można wejść z psami (na smyczy). Rowerzyści są mile widziani, choć w weekendy, gdy jest więcej spacerowiczów, warto zachować szczególną ostrożność.
